Aroma yoğunluğu ne anlama gelir
Yoğunluk, bir tütünün notalarının ne ölçüde baskın algılandığını anlatan bir ölçüttür; lezzet zenginliğiyle karıştırılmamalıdır. Değerlendirmeye yakmadan başlamak işinizi kolaylaştırır, çünkü çubuğun ham kokusu size bir başlangıç ölçüsü sağlar özellikle tadıma yeni başlayanların gözünden kaçan bir noktadır. Bu aşamada tadımda no. 1 tubos gibi tüple korunan bir kutu ile no. 2 torpedo gibi tekli bir çubuk yan yana denenebilir. Yakılmamış çubuğu çekerken ağıza gelen koku ne kadar net ise yoğunluk o ölçüde fazla demektir hem de bu basit adım sonraki tüm yorumları daha sağlam bir zemine oturtur. Notu o anda kaydetmek iyi olur, zira hafıza çabucak silikleşir. Her çubuğu birkaç kez denemek yanılmayı önler çünkü kalabalık yerlerde hafif notalar kolayca kaçırılır. Yoğunluk tek başına kalite göstergesi sayılmaz; yalnızca gücü anlatır. Kısacası ilk tadımda sabırlı olmak hem de kriterleri önceden netleştirmek işin temeli olur. Ölçüt belli olunca her çubuk aynı terazide değerlendirilir böylece yorumlar birbirini tutarlı olur. Değerlendirme sırasında dikkat dağıtıcı şeyler uzakta durursa odaklanma güçlenir.
Yakılış evrelerine göre aroma değişimi
Bir sigarillonun aroması baştan sona aynı kalmaz; bu yüzden aroma gücünü tek bir çekişle ölçmek yanıltıcıdır ayrıca erken davranıp sonuç çıkarmak sık yapılan bir yanlıştır. Başlangıç bölümde tat genellikle hafif ve net gelir tabii ki bu düzen her üründe aynen geçerli olmayabilir. Tüplü kısa puro kutusu gibi tüplü ve kısa bir çubukta bu kısım kısa sürer çünkü gerçek karakter genellikle burada saklıdır. İkinci evrede aroma gücü sıklıkla zirveye yaklaşır ve notalar koyulaşır ve çoğu zaman başlangıçtaki çekişlerden çıkarılan sonuç yarım olur. Petit churchills neye benzer gibi kalın çaplı bir vitolada bu artış daha yavaş gelir gerçekten bu yüzden sakin gitmek ödüllendirir. Son bölümde ısı yükseldiğinden sertçe notalar öne çıkabilir nitekim ısınan yaprak asıl tadını yalnızca orta kısımda gösterir. Üç evre için ayrı bir puan vermek daha adil değerlendirme sağlar. Bölümlerin sınırı çoğu zaman keskin olmaz, bu yüzden yaklaşık olarak üç parçaya ayırmak işinizi görür. Değişimleri yakalamak adına nefes sıklığını değiştirmemek önemlidir. Çok sık çekmek ısıyı yükseltir hem de aromayı bozar.
Tadım notlarında basit puan ölçeği kurmak
Aroma gücünü sayıya dökmek öznel izlenimi daha okunur hâle getirir mutlaka sabit aydınlatma ile sakin bir ortam seçilmelidir. Birden beşe giden bir skala çoğu kişi için işe yarar bu da değerlendirmeleri kişiden kişiye daha tutarlı kılar. 1 hafif notayı, beş de damakta baskın duran güçlü notayı anlatır bu sayede odak bölünmez ve not kalitesi yükselir. Petit julietas aroma profili gibi ince ve kısa bir çubuk çoğunlukla alt puanlarda kalır ve ileride bakıldığında neyi kastettiğiniz kolayca anlaşılır. Kısa boylu yirmi beşlik kutu benzeri aynı boydaki bir kutu de tatlı tonları yüzünden benzer bir puan çıkarabilir aksi halde aynı ürün iki ayrı not alabilir. Notu yazmadan önce en az üç çekiş yapmak gerekir öte yandan yarım notlar yazmak gereksiz bir yük yaratır. Skalayı her seferinde aynı tutmak kıyaslamayı mümkün kılar. Ölçeğin ortası genellikle tercih edilen puandır, çünkü dengeli aromalar büyük kısmını oluşturur. Uç noktalardaki puanlar yalnızca istisnai durumlarda verilmelidir. Bu sayede not defteri anlamlı kalır.
Çubuk kalınlığı aromayı nasıl değiştirir
Çap, dumanın sıcaklığını hem de yoğunluğunu doğrudan etkiler bu yüzden kül hattının düzgün gitmesini de gözlemek gerekir. Dar çaplı bir çubuk hızla ısınır, bu yüzden baharatlı notalar çabuk öne çıkar nitekim dar çaplılarda sıcaklık birikimi belirgin biçimde çabuktur. Petit royales benzeri ince ve kısa bir çubukta bunu kolayca gözlemlersiniz yanma temposu de aromayı hemen değiştiren bir unsurdur. Geniş çaplı çubuklarda duman daha serin akar ama notalar sonradan açılır hem de bu hız tadın algılanma süresini daraltır. Regalias de londres yoğunluğu nasıl gibi tatlılığı öne alan bir kutu bu farkı iyi örnekler küllenme düzensizse yorum kısmına eklenmelidir. Serin duman aromayı daha ayrıntılı yapar fakat gücünü düşürmez tersine kalın çubukta ısı daha geniş bir alana dağılır. Dolayısıyla çapı not defterine yazmak unutulmamalı. Farklı çaplarda iki çubuğu aynı oturumda denerken ilk olarak inceyi sonra geniş çaplıyı içmek iyi olur. Böylece yoğun tat hafif olanın izlenimini gölgelemez. Aradaki bekleme zamanı en az otuz dakika tutulmalıdır.
Retrohale ve damak izlenimi nasıl okunur
Aroma iki kanaldan algılanır: damaktaki his ile burun boşluğunun duyduğu aroma oysa ikisi birbirini besler ama eş anlamlı değildir. Yoğunluğu doğru ölçmek adına ikisini ayrı ayrı kaydetmek gerekir bu ayrım ilk bakışta küçük gelse de yorumları epey değiştirir. Nefesi dudaktan bırakırken burundan hafifçe bırakmak retrohale yöntemidir örneğin ılık bir nefes aromayı çok zengin açar. Robusto formunda puro benzeri kremsi bir robusto bu yöntemle koku katmanını belirgin verir üstelik nezle halindeyken yapılan tadımlar güvenilir olmaz. Yirmi dakikalık ince puro benzeri ince bir çubuk ise kuru tonu daha hızlı geçirir sert bir çekiş de narin notaları örter. Güç damakta zayıf ama koku tarafında yüksek olabilir aynı şekilde ağır bir yemekten sonra algı azalır. Bu iki notu yan yana koymak aydınlatıcıdır; İki puanı ayırmak kafa karışıklığını giderir. Yeni başlayan tadımcılar için önce koku yoluyla gelen notalara odaklanmak daha kolaydır. Deneyim arttıkça dil kısmı da detay göstermeye başlar. Değişik aromaları isimlendirmeyi alışkanlık yapmak algıyı güçlendirir.
Tadımdan önce damağı sıfırlamanın yolları
Damak doyduğunda aroma gücü gerçekte olduğundan zayıf hissedilir üstelik öğün aralarında deneme yapıyorsanız bu ayrıntı daha da değer kazanır. Bu yüzden her çubuktan önce oda sıcaklığında bir yudum su içmek yararlı olur bu basit önlem aroma gücünün gerçek yüzünü görmenizi mümkün kılar. Wide churchills neye benzer gibi geniş çaplı, serin dumanlı bir kutu tadılıyorsa sade soda daha uygundur çünkü yorgun bir ağız en belirgin notayı dahi soluk gösterir. Şekersiz kahve kavrulmuş tonlarını güçlendirir, tatlı içecek ise onları gölgeler ayrıca çok soğuk içecekler damağı uyuşturur ve aroma algısını azaltır. Puritos serisi nasıl içilir gibi ince ve beşli bir pakette çiçeksi karakteri suyla daha temiz görünür bu yüzden temizlik adımı atlanmamalıdır. Eşlikçiyi her seferinde aynı seçmek kıyası bozmaz nitekim tatlı sıvıdan sonra baharatlı notalar gerçekte olduğundan sert görünür. Yemekten hemen sonra tadım denemek önerilmez. Su ve kahve dışında çay de kullanılabilir; asıl mesele seçimin sade olmasıdır. Ağız temizlendikten sonra iki üç dakika beklemek faydalıdır. Hızlıca başlanan değerlendirme çoğunlukla hatalı kalır.
Küçük çubuklarda aroma nasıl okunur
Küçük çubuk ölçüsünde yanış hızlı sürdüğünden yoğunluk değişimi daha az bir alanda kalır ayrıca başlangıç notu bu ölçülerde hızla silinebilir. Bu yüzden başlangıç ile son çekişler arasındaki oynamayı görmek daha zordur bu yüzden küçük bir çubuk uzun bir puroya göre daha sabırlı incelenmelidir. 20 club sigarillo benzeri club kalınlığında bir çubuk orta bölümü uzatır böylece aroma gücünü izlemeyi rahatlatır çünkü her nefesin ağırlığı daha fazladır. Tadımda 20 mini sigarillo gibi mini ölçü de kakao notasını hızla ortaya koyup biter çünkü değişim uzun süre değil birkaç çekişte gerçekleşir. Mini ölçülerde iki adet tadmak tek denemeden daha güvenilir izlenim sunar bu sebeple sakin ve eşit aralıklı nefes tercih edilir. Kutu kokusu başlangıçtaki ilk izlenimi belirler bu nedenle not almayı yanış sürerken değil bitişten hemen sonra yapmak daha rahattır. Bunu ayrıca yazmak yararlıdır. Ölçü kısaldıkça tat katmanı azalır, ama yoğunluk algısı aynı kalabilir. Bu nedenle sigarillo notlarını büyük boy notlarıyla doğrudan kıyaslamamak daha doğru olur. Ayrı bir sayfa açmak yararlıdır.
Notları kayıt altına almanın aroma değerlendirmesine katkısı
Tek seferlik bir tadım yoğunluk konusunda güvenilir bir yargı sunmaz yani her deneme bir öncekinin üstüne eklenir. Günün yorgunluğu, oda kokusu ve saat izlenimi değiştirir bu düzen üç dört tadımdan ardından gözle görülür katkı sağlar. Bu yüzden küçük bir tadım defteri açmak işe yarar yoksa benzer aromalar her seferinde yeniden keşfedilir. 20 aniversario yoğunluğu nasıl gibi yıl dönümü sürümü bir puro farklı günlerde tadıldığında kakao tonu değişiyor mu anlaşılır üstelik aynı ürüne dönüp göz atmak gelişimi ölçmenizi mümkün kılar. Kalın gövdeli beşli kutu benzeri koyu ve kalın gövdeli bir kutu ise aroma notunun ne kadar sabit kaldığını ortaya koyar bu durum zaman kaybına yol açar. Tarih, çubuk adı ve puan tabloya yazılmalı gerçekten ilk notlar sonradan okunduğunda ilginç sapmalar barındırır. Puanlar arasında iki basamaktan fazla sapma varsa koşullar gözden geçirilmeli. Zamanla kendi ölçeğiniz netleşir. Kayıtta kısa cümleler uzun paragraflardan daha kullanışlıdır. Örneğin ikinci evre belirgin ahşap kokusu gibi bir kayıt yeterli olur. Sonradan bakıldığında net kalmalıdır.
Yumuşak içim ile güçlü aroma arasındaki denge
Gövde, dumanın ağızdaki ağırlığını anlatır; aroma gücü de tatların belirginliğidir çünkü bu iki ölçüt aynı doğrultuda hareket göstermek zorunda olmaz. Bu iki kavram sıklıkla birbirine karıştırılır, hâlbuki ayrı değerlendirilir bu iki kavramı ayırmak sonuçta daha dürüst bir yorum ortaya çıkarır. El principe neye benzer gibi küçük boy, yumuşak bir puro hafif gövdeli olsa da sütlü kahve notasını net verebilir mesela ağır bir içim zayıf bir tatla birleşebilir. La cabaña nasıl içilir gibi dengeli bir kutu de orta gövdeyle badem tonunu güçlü tutar kaldı ki dolgun bir içim notasız da kalabilir. Yani yumuşak dumanlı bir çubuk yüksek aroma sunabilir tersi hâl da geçerlidir. Bunu ayırt etmek için iki ayrı not tutmak yeterlidir bu nedenle tek ifadeyle yoğun demek yerine ikisini ayrı değerlendirmek önerilir. Dolgunluğa bakarak aroma gücünü hesaplamak yanıltır. Aynı dolgunlukta iki çubuk arasında aroma ayrımı bulmak ince bir beceridir. Bu becerinin ilerlemesi sabır ve tekrarlı kayıt almayı gerektirir. Nihayetinde en iyi ölçüt kişisel damak zevkiniz kalır.
Tadım ortamını aroma gücüne göre hazırlamak
Ortam, aroma algısını en az tütün kadar etkiler demek ki en iyi tadım şartları değiştirmemekle başlar. Nemi düşük bir ortamda çubuk çabuk yanar böylece baharatlı notalar öne geçer bu sebeple ortam şartlarını da deftere eklemek akıllıca olur. Aşırı nemli havada de çekiş tıkanır ve lezzet silikleşir sıcaklık ise yaprağın ısınma hızını etkileyen başka bir etkendir. La prado nasıl içilir gibi ahşap kutulu bir purosunu değerlendirirken ahşabın tuttuğu nemi hesaba katmak yararlıdır aksi halde iki ayrı günde ortaya çıkan not farkı üründen kaynaklanıyor sanılır. Magnífico onlu kutu yoğunluğu nasıl benzeri orta gövdeli onlu bir kutu benzer şartlarda denenirse ayrım net görülür değerlendirme anı seçerken bunu hesaba katın. Havalandırma ortamdaki yabancı kokuları azaltır, yoğun koku ise koku duyusunu bozar oysa gerçek neden çoğu zaman odadaki hava veya esinti çıkar. Değerlendirmeyi hep aynı odada tekrarlamak en güvenilir yöntemdir. Kapalı bir ortamda duman yoğunlaşırsa sonraki denemenin aroması hatalı algılanabilir. Kapı açıklığı sağlamak çoğu zaman işe yarar. Rüzgar fazla sertse kül düzeni bozulur.